เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๑๘ กองทัพบกต้องประสบปัญหาการขาดแคลนอาวุธและกระสุนเป็นอย่างมาก
เนื่องจากสหรัฐอเมริกา ลดการช่วยเหลือทางทหาร ประกอบกับ กองทัพมีภารกิจสำคัญในการปราบปราม
ผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ดังนั้น พลตรี สัมผัส พาสนยงภิญโญ ผู้บัญชาการศูนย์การทหารปืนใหญ่
ในขณะนั้น จึงได้ริเริ่มออกแบบและสร้างต้นแบบปืนใหญ่ขนาด ๑๐๕ มิลลิเมตร
และเครื่องยิงลูกระเบิดขนาดต่างๆ ขึ้นใช้เองจนได้มาตรฐานและเป็นที่ยอมรับ
ของผู้บังคับบัญชาชั้นสูง กองทัพบก จึงได้อนุมัติงบประมาณ ทำการก่อสร้างอาคารโรงงาน
พร้อมทั้งจัดหาเครื่องจักรกล และเครื่องมือ สำหรับการสร้างต้นแบบที่สมบูรณ
์ เพื่อนำเข้าสู่สายการผลิตในปีพุทธศักราช ๒๕๒๑ เรียกว่า โรงงานต้นแบบการวิจัยพัฒนาอาวุธ โดยฝากการบังคับบัญชาไว้กับศูนย์การทหารปืนใหญ่ ต่อมา กองทัพบก
เห็นความสำคัญในการผลิตอาวุธขึ้นใช้เอง จึงอนุมัติให้จัดตั้งโรงงานสร้าง ปืนใหญ่
และเครื่องยิงลูกระเบิด , กองบัญชาการ และโรงงานผลิตกระสุนปืนใหญ่และลูกระเบิดยิง
ขึ้น ตามลำดับ ด้วยวัตถุประสงค์หลัก ๓ ประการ คือ

ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธฯ ได้พัฒนาขีดความสามารถในการวิจัยพัฒนาและผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์อย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งในปีพุทธศักราช ๒๕๔๓ ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธฯ ได้รับการรับรองระบบคุณภาพ ISO 9001 จากบริษัท RWT ? V จำกัด ประเทศเยอรมัน ซึ่งเป็นการรับรองในเรื่อง การออกแบบ การวิจัย การผลิต การติดตั้ง และการให้บริการ โดยมีนโยบายคุณภาพ ดังนี้ “ เทคโนโลยีทันสมัย พัฒนาก้าวไกล วิจัยสร้างสรรค์ บริหารเป็นระบบ “

       ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๕ ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธฯ ได้รับการปรับโอนจากหน่วยขึ้นตรงกองทัพบก เป็น หน่วยขึ้นตรงศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร สำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม ตามแผนการปฏิรูปกระทรวงกลาโหม และการปรับปรุงโครงสร้างกองทัพไทย และให้ใช้ชื่อว่า ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธ ศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร ตั้งแต่วันที่ ๘ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๔๕ เป็นต้นมา

          ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธ มีการจัด ประกอบด้วย กองบัญชาการ กองวิจัยพัฒนาอาวุธ กองเทคโนโลยี กองบริการ กองจัดหา แผนกบัญชีทุน หน่วยตรวจโรค โรงงานต้นแบบการวิจัยพัฒนาอาวุธ โรงงานสร้างปืนใหญ่และเครื่องยิงลูกระเบิด และโรงงานผลิตกระสุนปืนใหญ่และลูกระเบิดยิง มีที่ตั้งอยู่ใน จังหวัดลพบุรี ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธฯ มีภารกิจหลักในการวิจัยพัฒนา และผลิตยุทโธปกรณ์สนับสนุนให้กับกองทัพ องค์กรอื่นและเอกชน ทั้งภายในและต่างประเทศ ตามนโยบายของกระทรวงกลาโหม โดยมีขีดความสามารถดังนี้